The Alan Moorish Comiclands: Βάλτος να σου πετύχει

teuxos24

Swamp Thing #24 “Roots”: Και τα θυμάμαι μόλις δω αναθρώσκοντα καπνό

Ο Alan Moore αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αφηγητές γραπτού λόγου για το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα. Τα κόμικς σενάριά του, απλά, άλλαξαν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την pulp –και όχι μόνο- αφήγηση.

Επειδή το post αυτό αποτελεί και εισαγωγή στο έργο του ανεχτείτε το μέγεθός του. Δε θέλω γκριμάτσες αποδοκιμασίας. Παρακαλώ πολύ.

Και τώρα, ήρθε η ώρα, να πούμε μια ιστορία για ένας τέρας του βάλτου.

Σε γνωρίζω από την κόψη του ματιού τη φοβερή

Swamp Thing #44 "Bogeymen": Κι εἶδα μία ἐμένα νὰ κοιτᾶ μὲ μάτι ἀγριεμένο

Swamp Thing #44 “Bogeymen”: Κι εἶδα μία ἐμένα νὰ κοιτᾶ μὲ μάτι ἀγριεμένο

O νεαρός, γεννημένος σε φτωχογειτονιές του Northampton, Alan Moore θα γίνει γνωστός στο ευρύ –τουλάχιστον ελληνικό- κοινό από τις κινηματογραφικές μεταφορές των κόμικς του όπως το “V for Vendetta” ή το “From Hell”. Τις οποίες και μισεί. Πολλά χρόνια πριν, έφηβος ακόμα, θα φάει μια γερή αποβολή για «ντίλιες» στο σχολείο του. Μετά θα θελήσει να γίνει αρτίστας. Στο ενδιάμεσο θα καταφέρει να πιάσει δουλειά στον πλέον βρωμερό και τρισάθλιο εργασιακό κλάδο του κόσμου: τη βυρσοδεψία. Κουβαλώντας τομάρια όλη μέρα, θα ζέχνει τόσο πολύ που ακόμα και οι φίλοι του θα τον κάνουν πέρα.

Θα καταφέρει όμως να αναδυθεί από τον βούρκο και να εκτοξευτεί στο διάστημα της δημιουργικότητας. Σε λίγα χρόνια, και αφού πρώτα έχει ζήσει, αυτός και το νεογέννητο μωρό του, κάποιο καιρό μονάχα με επίδομα ανεργίας, θα καταφέρει να γίνει το πιο hot όνομα των βρετανικών κόμικς. Και πιθανόν ο πρώτος δημιουργός/σεναριογράφος στο χώρο που κατάφερε να ξεπεράσει σε φήμη τους σκιτσογράφους.

Ο περίεργος, μουσάτος, hippie εμφανισιακά αυτός τύπος θα αποτελέσει τη ναυαρχίδα του κομίστικου british invasion στις αρχές των 80s στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Και αυτό θα το πετύχει αρχικά αναλαμβάνοντας να μεταλλάξει ένα όχι και τόσο –αναλογικά τουλάχιστον και σε σχέση με τα ιδιαίτερα προβεβλημένα κλασικά υπερηρωικά πονήματα- λαοφιλές  κόμικ, ονόματι The Swamp Thing. Στη ματιά του Alan Moore μπορεί κανείς να διακρίνει όλα τα συναισθήματα του κόσμου: ηρεμία, γαλήνη, φρενήρες πάθος, αλαζονεία, ενίοτε τρέλα και αγάπη. Το ίδιο ακριβώς που βλέπει κανείς και στα κόκκινα μάτια του πλάσματος του βάλτου. Το μόνο μέρος του κορμιού του τέρατος που προδίδει την απόκοσμη ανθρωπιά του.

Χαίρε, ω χαίρε, σεξουαλική λευτεριά

Swamp Thing #34 ''Rite of Spring": Θαλασσοκόρη του βυθού χίλιες οργιέςτου Ποσειδώνα εγώ σε κέρδισα στο ζάρι

Swamp Thing #34 ”Rite of Spring”: Θαλασσοκόρη του βυθού χίλιες οργιές
του Ποσειδώνα εγώ σε κέρδισα στο ζάρι

Εκεί, λοιπόν, τότε τις περίεργες εκείνες μέρες του 1983-84 ο Alan Moore θα αναγεννήσει το Swamp Thing σε κάτι δικό του. Με τον γνωστό του τρόπο. Καίγοντας δηλαδή πρώτα το σενάριο που προϋπήρχε και χορεύοντας με μανία πάνω στις στάχτες του. Τo storyline του κόμικ αυτού πάντα ήταν στη βάση του μια ιστορία τρόμου περισσότερο και λιγότερο μια ιστορία υπερδυνάμεων. Και αυτό ήταν και το μόνο στοιχείο που κράτησε ο Moore.

Για 43 τεύχη το Swamp Thing θα περάσει από όλη τη gothic μυθολογία που μπορεί να βρει πάτημα στην Αμερική. Δαίμονες που άδουν στίχους, το Κοράκι του Edgar Allan Poe, γυναίκες λυκάνθρωποι να λυσσάνε καταστρέφοντας το προπατορικό τους δεσμό με την ανδρική καταπίεση μέσα σε ένα super market, ξεχασμένοι και σκιώδεις υπερήρωες που εμφανίζονται στο Καθαρτήριο των ψυχών, μικρά οικόσιτα πλάσματα που τρέφονται από τους παιδικούς φόβους, μέχρι και το προαιώνιο Σκοτάδι -σε μορφή γιγαντιαίου «κάτι που δεν κατάλαβε ποτέ κανείς»- βγαλμένο από τη μυθολογία Cthulu του H. P. Lovecraft.

Κανένα όμως από τα προαναφερθέντα  γεννήματα του ανθρώπινου τρόμου δεν βρίσκονται στην ουσία της ιστορίας. Όλα αυτά ωχριούν μπροστά στο πραγματικά βάναυσο οικοδόμημα που λέγεται ανθρώπινη κοινωνία. Μέσα από ένα horror κόμικ o Moore θα καταφέρει να στηλιτεύσει την καταστροφή του περιβάλλοντος, τον κίνδυνο πυρηνικού ολοκαυτώματος, την ενδοοικογενειακή βία, την απόλυτη αναλγησία κάθε κράτους, τον ρατσισμό, την πλεονεξία, την αδυναμία αντιμετώπισης του θανάτου, την επιτηδευμένη παραχάραξη της ιστορίας και –κατά την άποψή μου- δύο βασικά για τον τρόπο που εξελίσσεται το κόμικ στοιχεία: την πανανθρώπινη μανία να χωρίζεται ο κόσμος σε καλό και κακό και τη μηδενική ανοχή των ανθρώπινων κοινοτήτων στη σεξουαλική διαφοροποίηση.

Swamp Thing #34 "Rite of Spring: Ο έρωτάς σου μια πληγή και τρεις κραυγές

Swamp Thing #34 “Rite of Spring: Ο έρωτάς σου μια πληγή και τρεις κραυγές

Πριν εξελιχθεί η αφήγηση και το που μπορεί να οδηγήσει ο άδικος κατατρεγμός αυτών που θέλουν να ζήσουν τον έρωτά τους πέρα από τα ταμπού ο Moore, στο τεύχος #34, θα δώσει ένα μικρό αριστούργημα. Μέσα σε 22 σελίδες, δανειζόμενος τον τίτλο του τεύχος από το μπαλέτο «Η Ιεροτελεστία της Άνοιξης» του Στραβίνσκι, θα καταφέρει να δώσει τον έρωτα στη συμπαντική του ολότητα. Εκεί που είναι και ζωή, και θάνατος, και μικρά αγγίγματα, και μεγάλα όνειρα, και υπέροχες κοσμικές εκρήξεις. Εκεί που μοιάζει με λουλούδι, που έχει την αίσθηση του αίματος και του φόνου, εκεί που μπορεί να είναι η γέννηση ενός πλανήτη. Εκεί που, τελικά, μπορεί να είναι ποταπός όπως η μάχη μέχρι θανάτου δύο μικρών τρωκτικών για τα μάτια μιας θηλυκιάς.

Στην πορεία η ιστορία πείθει τον αναγνώστη για κάτι δύσκολο. Τον παίρνει από το χέρι ή πιθανόν τον σέρνει από το λαιμό για να αποδεχθεί ότι: κάθε γυναίκα, κάθε άντρας, κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να κάνει ότι γουστάρει στο κρεβάτι του. Και τον κάνει να μισεί θανάσιμα τους θύλακες της κοινωνίας που μανιωδώς προσπαθούν να καταστρέψουν έναν έρωτα που δε καταλαβαίνουν. Ναι ρε η γυναίκα τη βρίσκει με ένα τέρας φτιαγμένο από βρύα, ρίζες και λειχήνες. Υπάρχει πρόβλημα;

Σε γνωρίζω απ’ την όψη που στενάχωρα κοιτά τη γη

Swamp Thing #50 "The End": Πούθ’ έρχεσαι; Απ’ τη Βαβυλώνα.Πού πας; Στο μάτι του κυκλώνα.

Swamp Thing #50 “The End”: Πούθ’ έρχεσαι; Απ’ τη Βαβυλώνα.
Πού πας; Στο μάτι του κυκλώνα.

Το Πλάσμα του Βάλτου θα λειτουργήσει ως πρόμαχος ενάντια στη διατάραξη της ισορροπίας, ερχόμενο πολύ κοντά στη σκέψη ότι ο κόσμος χρειάζεται εξίσου το χάος και την τάξη –βλέπε το έργο του συγγραφέα Michael Moorcock–  για να υπάρξει. Αναζητώντας τον λόγο ύπαρξης του επί της ουσίας θα τον βρει στο πρόσωπο μιας γυναίκας. Θα την προστατεύσει επανειλημμένα. Αυτήν, το βάλτο που χαίρονται τα σαββατοκύριακά τους, τη μικρή κοινότητα που τους περιβάλλει, την Αμερική και τελικά τον ίδιο το σύμπαν σε μια τελική μάχη (;) με ένα προαιώνιο Σκοτάδι. Για να βρεθεί προδομένο από τις προκαταλήψεις των ανθρώπων. Η κοπέλα θα διωχθεί λόγω της σεξουαλικής της σχέσης με το Πλάσμα του Βάλτου. Και εκείνος, γιατί η αλήθεια είναι ότι είναι αρσενικό και όχι άφυλο πλάσμα, θα προσπαθήσει να τη σώσει χάνοντας την αθάνατη ζωή του.

Δυστυχώς, στα τελευταία τεύχη του Alan Moore ως σεναριογράφου της σειράς, θα συμβεί αυτό που οι κομιξάδες ονομάζουν: comic book death. Η αναμενόμενη δηλαδή νεκρανάσταση ενός αγαπημένου χαρακτήρα για καθαρά λόγους συνέχειας της ιστορίας. Φευ, υπάρχουν και θέματα marketing τι να κάνουμε; Άλλωστε ο Moore ήδη είχε στρέψει άλλου το βασικό ενδιαφέρον του. Είχε αρχίζει τη συγγραφή του μεγαλεπήβολου “Watchmen”…

Swamp Thing #32 "Pog": Πλάσμα του Βάλτου help you go home

Swamp Thing #32 “Pog”: Πλάσμα του Βάλτου help you go home

Πολύ πριν από αυτό όμως το “Saga of the Swamp Thing” είχε δώσει το καλύτερο –κατά το ταπεινό μου γούστο- δείγμα. Στο τεύχος #32 –που θα μπορούσε να λέγεται και “Smurfs from Outer Space”– αποτίει φόρο τιμής στον καρτουνίστα Walt Kelly (1913-1973). Τα αξιαγάπητα εξωγήινα πλασματάκια του επισκέπτονται, αναζητώντας έναν νέο κόσμο αφού ο δικό τους έχει καταστραφεί, τον βάλτο του Swamp Thing. Ενώ το τεύχος μοιάζει αρχικά ότι θα είναι το comic relief της σειράς, γίνεται μάλλον ακριβώς το αντίθετο.

Στο βάλτο που η τρομώδης ατμόσφαιρα κυριαρχεί, τα καρτούν θα μπουν σε έναν κόσμο ενήλικου κόμικ και οι γλωσσικοί αστεϊσμοί θα δώσουν τη θέση σε βαθιά σκέψη. Και χωρίς να το περιμένει κανείς, στο μπλέξιμο  ενός horror story με τα «παιδικά καρτούν» και την επιστημονική φαντασία, η αλήθεια θα λάμψει πικρή και ακέραιη. Όπως από το στόμα μικρού παιδιού. Φέρνοντας μια λύπη που μοιάζει σχεδόν με ντροπή στην καρδιά κάθε ή τουλάχιστον αυτού του ενήλικου αναγνώστη.

swampthing_32_pog

Η μαγκιά του Moore, σχετικά με αυτή του τη δουλειά στο σύνολό της, υπήρξε ακριβώς αυτή: Δεν ανακάλυψε την Αμερική όπως λένε αλλά κατάφερε, σε ένα συχνά ασφυκτικό pulp σκηνικό, να χωρέσει τον πραγματικό κόσμο- με όλους τους πραγματικούς φόβους και πραγματικές χαρές του- μέσα σε έναν βάλτο βγαλμένο από splatter ταινία τρόμου. Και να δώσει στον εαυτό του τη δυνατότητα να κατακτήσει τον κόσμο των κόμικς από εκεί και πέρα. Long Live Alan Moore –και ας μην είσαι ο αγαπημένος μου κομίστας στον κόσμο.

Advertisements

3 thoughts on “The Alan Moorish Comiclands: Βάλτος να σου πετύχει

  1. Μαζί με τον Enki Bilal, οι σημαντικότεροι εν ζωή Ευρωπαίοι κομίστες.

    Έκανε τα κόμικς ενήλικα, ώριμα και σκοτεινά. Επίσης, παρουσίασε για πρώτη φορά super ήρωες ευάλωτους και διεφθαρμένους (βλέπε Watchmen).

    Ταυτόχρονα, πολύ σπαστικός στη συνεργασία και επικριτικός για όλους εκτός από τον εαυτό του, όπως μαθαίνουμε από πολλούς συνεργάτες και εκδότες του.

  2. Από όσο έχω διαβάσει στη βιογραφία του “Alan Moore: Storyteller” πρέπει να έχει πλακωθεί και με τη DC και με τη Marvel όσο και με τα αγγλικά παραρτήματά τους.

    Η βιογραφία τον παρουσιάζει δύστροπο μόνο στα “αφεντικά”. Βέβαια, βιογραφία είναι, δε θα του έβγαζε και τα οποια άπλυτα στη φόρα.

    Πάντως, ψάχνοντας το καλύτερα, παίζει άπειρο κουτσομπολιό για την κόντρα του με τον Grant Moorison και δηλητηριώδεις δηλώσεις και από τις δύο πλευρές. Πολύ ιντριγκαδόρικη κατάσταση.

  3. Με συγκινεί χωρίς πλάκα η ενδιάμεση χρήση του Εθνικού Ύμνου που παρακάτω γίνεται… λίαν ακατάλληλος, επομένως ορθώς ενδιατίθεται εδώ!
    Σ’ ωραίος

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s